WAZIRI ANTHONY MAVUNDE ANAVYOIPAISHA SEKTA YA MADINI NCHINI

Waziri wa Madini Mhe. Anthony Peter Mavunde.

.....................................

Na Dotto Mwaibale, Dodoma

SEKTA ya madini chini ya Waziri Anthony Mavunde tangu ateuliwe kushika nafasi hiyo imeendelea kupaa huku ikigusa maeneo mbalimbali na kutengeneza ajira kwa vijana wengi tofauti na wakati mwingine wowote.

Tangu kuteuliwa kwake, Waziri Mavunde amekuwa akisisitiza "Dira ya 2030.

Kwa kuzingatia Madini ni Maisha na Utajiri Waziri Mavunde amekuwa akilenga kuongeza mchango wa sekta hiyo kwenye Pato la Taifa.

Waziri Mavunde tangu ashike nafasi hiyo tumeona miradi mikubwa inavyochangia pato la taifa na ajira kama Tembo Nickel (Kabanga) na miradi ya Kinywe (Graphite) mkoani Lindi na Morogoro huku ikitoa ajira maelfu kwa vijana na kuleta tija kupitia uongezaji thamani wa madini hapa nchini.

Mradi wa Kinywe wa Bunyu: Huu ni mradi mwingine mkubwa uliopo mkoani Lindi chini ya mwekezaji Volt Resources (AUS)

Hadi kufikia mwaka 2025, mradi huu ulikuwa katika hatua ya ujenzi ukiwa na uwezo wa kuzalisha tani 40,000 kwa mwaka

Mradi wa Lindi Jumbo: Mradi huu uliopo mkoani Lindi unatajwa kuwa katika hatua ya maendeleo (development) kwa ajili ya kuzalisha kinywe cha daraja la betri (battery-grade graphite)

Mradi wa Mahenge Graphite: Mradi huu upo katika hatua za awali za kazi (early works) kwa ajili ya uzalishaji wa kiwango cha viwandani

Tija na Mchango wa Miradi Hii:

Uchumi na Pato la Taifa: Sekta ya madini, ikijumuisha kinywe na nikeli, imechangia kwa kiasi kikubwa kufikia lengo la mchango wa asilimia 10 ya Pato la Taifa (GDP) mapema zaidi mwaka 2024

Ajira: Ingawa idadi mahususi ya ajira kwa kila mgodi wa kinywe haijatofautishwa, takwimu za jumla zinaonyesha kuwa ajira katika sekta ya madini zimeongezeka kutoka nafasi 6,668 mwaka 2018 hadi kufikia 19,356 mwezi Desemba 2024, ambapo asilimia 97 ni Watanzania

Chini ya uongozi wake uongezaji thamani wa madini umeongezeka kwa kiasi kikubwa huku kukiwa na msisitizo mkubwa wa ujenzi wa viwanda vya uongezaji thamani hapa nchini na kuongezaajira na tija, ambapo tayari viwanda vya kusafisha madini mbalimbali vinaendelea kujengwa

Eneo la Buzwagi (Kahama): Katika eneo maalumu la uwekezaji (Special Economic Zone) lililotengwa kwenye iliyokuwa mgodi wa Buzwagi, viwanda sita (6) tayari vimekwisha kujengwa kwa ajili ya uchenjuaji wa madini.

Aidha, wawekezaji wengine 15 wameonyesha nia ya kujenga viwanda katika eneo hilo

Mkoa wa Dodoma: Kuna mpango wa ujenzi wa viwanda vinne (4) vya uchenjuaji wa madini ya shaba (Copper)

Miongoni mwa hivyo ni kiwanda cha Shengde Precious Metal Resources Co. Limited kinachojengwa eneo la Nala, ambacho kimegharimu zaidi ya shilingi bilioni 3 na kinatarajiwa kuanza uzalishaji Juni 2025

Viwanda vya Kusafisha Madini (Refineries): Hadi kufikia Machi 2025, wizara imetoa leseni nane (8) za viwanda vya kusafisha madini nchini

Kati ya hizo, leseni saba (7) ni za kusafisha dhahabu na leseni moja (1) ni ya kusafisha madini ya shaba, nikeli, na kobalti (inayomilikiwa na Tembo Nickel Refining Company Limited).

Mkoa wa Geita: Ripoti ya Novemba 2023 inaonyesha kuwa mkoa huu una viwanda zaidi ya 60 vya uchenjuaji wa madini ya dhahabu katika maeneo ya Nyarugusu, Lwamgasa, na mengineyo.

Wakati huo, Waziri Mavunde alizindua ofisi ya kampuni ya Jema Afrika inayojishughulisha na uchenjuaji wa dhahabu.

Tija na Maendeleo Mengine:

Ujenzi wa Maabara: Serikali inajenga maabara ya kisasa ya uchambuzi wa madini eneo la Kizota (Dodoma) ili iwe kitovu cha Afrika, pamoja na maabara nyingine mkoani Geita na Chunya (Mbeya).

Uchenjuaji wa Chumvi: Ujenzi wa kiwanda cha kuchakata chumvi umeanza katika Wilaya ya Kilwa, mkoani Lindi.

Usimamizi: Kati ya Julai 2024 na Machi 2025, wizara ilifanya ukaguzi kwenye mitambo ya uchenjuaji 1,243 ya aina ya Vat leaching na mitambo 48 ya CIP nchi nzima ili kuhakikisha tija na usalama.

Chini ya uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan na Waziri wa Madini Anthony Mavunde Sekta ya madini nchini imepata mafanikio makubwa na ya kihistoria katika kipindi cha kuanzia mwaka 2021 hadi 2025, ikigeuka kuwa mhimili mkuu wa uchumi wa taifa

Chini ya viongozi hao Sekta hiyo imeshuhudia mabadiliko yafuatayo:

1. Mchango katika Pato la Taifa (GDP)

Sekta ya madini imefikia hatua ya kihistoria kwa kuchangia asilimia 10.1 ya Pato la Taifa kufikia Desemba 2024.

Lengo hili limefikiwa miaka miwili kabla ya muda uliopangwa katika Dira ya Maendeleo ya Taifa (2026), na kuifanya Tanzania kuwa kiongozi wa uchumi wa madini katika ukanda wa Afrika Mashariki.

2. Mapato na Fedha za Kigeni

Makusanyo ya Serikali: Mapato yatokanayo na kodi, mrahaba, na ada yameongezeka kwa kasi kutoka shilingi bilioni 162 mwaka 2015/2016 hadi kufikia bilioni 753.1 mwaka 2023/2024

Kufikia Mei 2025, serikali ilikuwa tayari imekusanya shilingi bilioni 930, ikielekea kufikia lengo la trilioni 1 kwa mwaka wa fedha 2024/2025.

Mauzo Nje: Madini yamekuwa chanzo kikuu cha fedha za kigeni, yakichangia kati ya asilimia 50 hadi 55 ya mauzo yote ya Tanzania nje ya nchi, yakiwa na thamani ya takribani dola bilioni 4.4 hadi 4.7 kwa mwaka 2025.

3. Ajira na Ushiriki wa Watanzania (Local Content)

Ongezeko la Ajira: Idadi ya Watanzania walioajiriwa moja kwa moja kwenye migodi mikubwa imepanda kutoka 6,668 mwaka 2018 hadi kufikia 19,356 kufikia Desemba 2024, ambapo asilimia 97 ya wafanyakazi ni wazawa.

Jumla ya ajira (rasmi na zisizo rasmi) inakadiriwa kuzidi 350,000 ifikapo mwaka 2025.

Uwezeshaji wa Wazawa: Ununuzi wa bidhaa na huduma kutoka kwa kampuni za Kitanzania umeongezeka hadi asilimia 88 ya manunuzi yote ya sekta hiyo mwaka 2024.

Kampuni za ndani sasa zinachangia asilimia 91.7 ya mauzo yote katika tasnia ya madini nchini.Waziri wa madini Anthony Mavunde (wapili kutoka kulia) akiwa katika Mgodi wa Almasi Mwadui, (kulia) ni Makamu Mwenyekiti wa Kamati ya kudumu ya bunge Nishati na Madini Masache Kasaka, (kushoto)ni Mkuu wa wilaya ya Shinyanga Anamrigi Macha, alipotembelea kukagua Mgodi wa Almasi Mwadui (WDL).Waziri wa Madini Anthony Mavunde akizungumza na Wadau wa Madini Mjini Geita baada ya kutembelea Kampuni ya Mzawa ya BlueCoast Investment Limited inayotoa huduma ya usafiri katika mgodi wa Geita Gold Mining Limited (GGML).Waziri wa Madini Anthony Mavunde (katikati), wakati alipoongoza ujumbe wa Tanzania kushiriki Kongamano la Mining Indaba akiongozana na Naibu Katibu Mkuu Bw. Msafiri Mbibo na Balozi wa Tanzania nchini Afrika Kusini Mhe. James Bwana wakifanya vikao vya pembeni Februari9 2026 na viongozi, wawekezaji na kampuni kutoka nchi mbalimbali kwa lengo la kuboresha mahusiano, kuvutia uwekezaji na kukuza Sekta ya madini nchini Tanzania.Waziri wa Madini Mh. Anthony Mavunde akizungumza wakati akiwakaribisha Jumuiya ya wa Wafanyabiashara kutoka Nchini Finland kuwekeza kwenye sekta ya madini nchiniWaziri wa Madini Mh. Anthony Mavunde akiwakaribisha Jumuiya ya wa Wafanyabiashara kutoka Nchini Finland kuwekeza kwenye sekta ya madini nchini.Waziri wa Madini, Mhe. Anthony Mavunde akizungumza na Waandishi wa Habari baada ya kuzindua magari mapya 25 kwa ajili ya kusambazwa kwenye Ofisi za Maafisa Madini Wakazi wa Mikoa sambamba na kukabidhi magari hayo kwa maafisa hao.