...........................
DEREVA ni mtu yeyote anayeongoza, kuendesha, au kusimamia chombo cha moto, wanyama, au gari linalovutwa barabarani.
Kisheria, ni mtu mwenye ujuzi na leseni anayewajibika kwa usalama wa abiria na chombo.
Dereva bora anapaswa kuwa na umakini, ustahimilivu na kufuata sheria za usalama barabarani.
Kwa Mkoa wa Singida dereva mahiri ni mkuu wa mkoa huo Mhe. Halima Dendego ambaye anaupeleka kwenye dira ya maendeleo ya 20/50 kupitia maono ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dkt. Samia Suluhu Hassan.
Tunapoangazia maendeleo ya Mkoa wa Singida chini ya uongozi wa Halima Dendego tangu ateuliwe na Rais Samia mambo mengi ya maendeleo yamefanyika.
Kwa ufupi Mhe. Dendego, amekuwa akiongoza jitihada kubwa kwenye maeneo mbalimbali kuanzia sekta ya kilimo (hususan zao la alizeti), kuboresha miundombinu ya shule, na kuimarisha huduma za afya mkoani humo.
Dendego, amekuwa akisisitiza kuwa upatikanaji wa umeme ni nyenzo muhimu itakayowezesha uongezaji wa thamani ya mazao ya kilimo mkoani humo kupitia uanzishwaji wa viwanda vidogo vidogo.
Kulingana na vyanzo, umeme si anasa bali ni injini ya maendeleo ya kiuchumi itakayobadilisha maisha ya wananchi kuanzia ngazi ya vitongoji.
Hapa kuna maelezo ya kina kuhusu jinsi umeme utakavyochochea thamani ya mazao Singida:
Uanzishaji wa Viwanda Vidogo na vya Kati: Upatikanaji wa umeme utawawezesha wananchi kuanzisha viwanda vidogo vidogo vya kusindika mazao (agro-processing) katika maeneo yao, jambo litakaloongeza thamani ya bidhaa kabla hazijafika sokoni.
Vijana wa Skauti wakifanya itifaki ya kumvika skafu Mkuu wa Mkoa wa Singida Mhe. Halima Dendego siku alipofika kwa mara ya kwanza ofisini baada ya kuhamishiwa mkoa huo akitokea Mkoa wa Iringa.
Mradi wa Umeme wa Vitongoji: Serikali imetenga kiasi cha shilingi bilioni 45.6 kwa ajili ya kusambaza umeme katika vitongoji 376 mkoani Singida.
Mradi huu unatarajiwa kunufaisha kaya 13,259 katika wilaya zote za mkoa, ikiwemo Ikungi, Mkalama, Itigi, Iramba, Singida, na Manyoni.
Kukuza Uzalishaji wa Alizeti na Mazao ya Mafuta: Singida ina viwanda 119 vya kusindika alizeti, lakini vingi vinafanya kazi chini ya uwezo wake kutokana na upungufu wa malighafi na mahitaji ya nishati.
Umeme wa uhakika utachochea uwekezaji zaidi katika mashine za kisasa za kukamua na kusafisha mafuta, hivyo kupunguza uagizaji wa mafuta ya kula kutoka nje ya nchi.
Uchumi wa Viwanda na Maendeleo ya Watu: Kwa mujibu wa RC Dendego, uwepo wa viwanda hadi ngazi ya vitongoji utasaidia mkoa kupiga hatua kubwa za maendeleo na kuongeza kipato cha mwananchi mmoja mmoja.
Hii inaendana na azma ya mkoa wa Singida kujiondoa katika lebo ya mkoa masikini na badala yake kutumia utajiri wake wa ardhi na mazao kukuza uchumi.
Nishati Safi ya Kupikia: Pamoja na umeme, mkoa pia unahamasisha matumizi ya nishati safi ya kupikia, ambapo zaidi ya mitungi ya gesi 18,000 imesambazwa kwa wananchi ili kulinda mazingira na kuacha kutumia mkaa na kuni, hali inayochangia katika maendeleo endelevu ya sekta ya kilimo na misitu.
Utekelezaji wa miradi hii ya nishati, chini ya uongozi wa RC Dendego na kwa msaada wa Rais Samia Suluhu Hassan, unalenga kuhakikisha kuwa kilimo kinakuwa biashara yenye faida kubwa kwa wakulima wa Singida.
Sekta ya elimu mkoani Singida imepata maboresho makubwa katika kipindi cha hivi karibuni kupitia uwekezaji mkubwa kwenye miundombinu, ujenzi wa shule mpya, na utekelezaji wa miradi ya kimkakati ya kukuza ufaulu.
Hapa kuna maelezo ya kina kuhusu kiasi gani sekta hii imeboreshwa kulingana na vyanzo:
1. Ujenzi wa Miundombinu ya Madarasa na Shule Mpya
Serikali imewekeza mabilioni ya shilingi kwa ajili ya kuongeza nafasi za kusomea ili kupunguza msongamano na umbali mrefu kwa wanafunzi:
Wilaya ya Ikungi: Zaidi ya shilingi bilioni 2.6 zilitumika kujenga madarasa 67 kwa mkupuo mmoja.
Katika awamu nyingine, zaidi ya shilingi bilioni 4.9 zimetumika kwa ajili ya ujenzi wa madarasa 109.
Shule Mpya za Sekondari: Katika mkoa huo, shule mpya mbili (Matongo na Nkuhi) zimejengwa kwa gharama ya zaidi ya shilingi bilioni moja.
Shule za Msingi: Mkoa umepata madarasa mapya 128 ya shule za msingi na madarasa ya ziada 20 ya sekondari. Pia, shule mpya ya msingi imejengwa Ikungi kwa gharama ya shilingi milioni 590 ili kupunguza msongamano kwenye shule mama ya Ikungi mchanganyiko.
2. Shule Shikizi na Usajili
Ili kusogeza huduma za elimu karibu na wananchi, fedha zimetolewa kwa ajili ya shule shikizi (satellite schools) kama vile Simbikwa, Talu Mlimani, Mau, na Mboghantigha.
Shule hizi zimejengewa madarasa na zinaandaliwa kwa ajili ya kusajiliwa rasmi ili watoto wasitembee umbali mrefu kufuata elimu.
Mkuu wa Mkoa wa Singida, Halima Dendego, Machi 25, 2024 alipotembelea kwa mara ya kwanza miradi tofauti ya maendeleo inayosimamiwa na Halmashauri ya Manispaa ya Singida baada ya kuhamishiwa mkoa huo akitokea Mkoa wa Iringa. Hapo alikuwa akielekeza jambo baada ya kutembea ujenzi wa jingo la utawala la Halmashauri hiyo ambalo sasa linatumika baada ya kukamilika.
3. Miradi ya
Kimkakati (SEQUIP)
Chini ya
uongozi wa Mkuu wa Mkoa, Halima Dendego, mkoa unatekeleza mradi wa SEQUIP ambao
unalenga si tu kuboresha miundombinu bali pia kuongeza ufaulu wa wanafunzi
mkoani humo.
RC Dendego amekuwa akiwahimiza wananchi kulinda
miundombinu hii ili iweze kuleta tija iliyokusudiwa.
4. Elimu ya
Juu na Ufundi
Mkoa wa
Singida una miundombinu ya elimu ya juu na vyuo vya ufundi inayozidi
kuimarishwa:
Kuna vyuo
vikuu kama Chuo Kikuu Huria cha Tanzania (OUT) na Taasisi ya Uhasibu Tanzania
(TIA).
Mkoa una
vyuo vya ualimu, vyuo vya maendeleo ya wananchi (FDC), na vituo vya mafunzo ya
ufundi stadi vilivyosajiliwa na VETA.
Changamoto
Zinazofanyiwa Kazi
Pamoja na
mafanikio hayo, vyanzo vinaonesha kuwa bado kuna maeneo yanayohitaji nguvu zaidi:
Upungufu wa
Walimu: Kwa mfano, Halmashauri ya Ikungi ina upungufu wa walimu 1,380 ili
kufikia mahitaji ya walimu 2,685.
Mabweni na
Nyumba za Walimu: Kuna hitaji la kuongeza mabweni kwa ajili ya watoto wa kike
wanaotembea umbali mrefu (zaidi ya km 9) na ujenzi wa nyumba za walimu karibu
na shule.
Chuo cha
VETA Ikungi: Ujenzi wa chuo hicho umeleta matumaini kwa vijana wanaishi jirani
na chuo hicho kupa ujuzi wa ajira licha ya wakati wa kuanza ujenzi kwa ujenzi
wake kuwepo kwa mkwamo.
Kwa ujumla,
sekta ya elimu Singida imepata mapinduzi makubwa ya kielimu kupitia ongezeko la
bajeti na ujenzi wa miundombinu ya kisasa, hali inayolenga kuhakikisha watoto
wanapata elimu bora na yenye maana.
Ili
kupunguza uhaba wa walimu mkoani Singida, hususan katika Wilaya ya Ikungi
ambayo ina upungufu wa walimu takriban 1,380, hatua mbalimbali za kiserikali na
kiutawala zimechukuliwa kama inavyobainishwa katika vyanzo:
1. Utoaji wa
Vibali vya Ajira na Ajira Mpya
Vibali vya
Ajira: Serikali imekuwa ikitoa vibali vingi vya ajira kwa ajili ya kuongeza
watumishi katika halmashauri ili kuziba pengo lililopo, ambapo Halmashauri ya
Ikungi pekee ina upungufu wa asilimia 50 ya watumishi wote wanaohitajika.
Tangazo la
Ajira: Serikali ilitangaza ajira mpya za watumishi wa umma (ikiwemo walimu)
wapatao 21,000 kitaifa ili kupunguza msongamano wa wahitimu mitaani na kujaza
nafasi zilizo wazi shuleni.
Kutoa
Kipaumbele kwa Wahitimu wa Zamani: Viongozi wamekuwa wakiiomba Serikali kutoa
kipaumbele kwa wahitimu wa kuanzia mwaka 2015 hadi 2020 katika mchakato wa
ajira mpya ili kuhakikisha wanaingia kwenye utumishi kabla ya kuvuka umri wa
ajira.
2.
Uboreshaji wa Miundombinu ya Walimu
Ujenzi wa
Nyumba za Walimu: Katika mipango ya maendeleo, mkoa unasisitiza ujenzi wa
nyumba za walimu karibu na shule ili kuwawekea mazingira mazuri ya kazi, kwani
walimu wengi wamekuwa wakiishi mbali na maeneo ya shule.
Mifano ya
Utekelezaji: Katika maeneo kama kitongoji cha Kipompo (Kata ya Mang’onyi),
wananchi wameshirikiana na Serikali kujenga nyumba za walimu sambamba na vyumba
vya madarasa ili kuvutia na kubakiza walimu katika maeneo ya pembezoni.
3. Kuhimiza
Ushiriki wa Sekta Binafsi
Uwekezaji
katika Shule Binafsi: Mkoa unakaribisha wawekezaji binafsi kuanzisha shule za
msingi na sekondari (hususan za michepuo ya Kiingereza na sayansi) ili
kupunguza mzigo wa mahitaji ya walimu na miundombinu kwenye sekta ya umma.
Tengo la
Ardhi: Kwa mfano, Wilaya ya Iramba imetenga takribani hekta 100 kwa ajili ya
uwekezaji wa shule binafsi za msingi na sekondari.
4. Jitihada
za Kiutawala na Kiidara
Kurasimisha
Shule Shikizi: Serikali imetoa fedha kwa ajili ya kujenga madarasa na kusajili
shule shikizi (kama Simbikwa na Talu Mlimani) ili kuwa na vituo rasmi vya kazi
vitakavyopangiwa walimu na kutoa huduma karibu na makazi ya wanafunzi.
Usimamizi wa
Maafisa Elimu: RC Halima Dendego amekuwa akihamasisha usimamizi thabiti wa
idara za elimu ili kuhakikisha walimu waliopo wanatumika kwa tija huku
wakiendelea kuiomba wizara husika kuongeza nguvu kazi.
Hatua hizi
zinalenga si tu kuongeza idadi ya walimu, bali pia kuboresha ufaulu wa
wanafunzi kupitia mazingira bora ya ufundishaji na ujifunzaji.
Chini ya
uongozi wake Mhe. Dendego Sekta ya afya mkoani Singida imepata mafanikio
makubwa katika miaka ya hivi karibuni kupitia uwekezaji kwenye miundombinu,
vifaa tiba, na huduma za kinga. Kulingana na vyanzo, yafuatayo ni mafanikio
yaliyopatikana:
Mhe. Halima Dendego Mkuu wa Mkoa wa Singida alipoongoza Ukaguzi wa Miradi mbalimbali ya Maendeleo katika Halmashauri ya Wilaya ya Manyoni Mai 20, 2025.
........................................................
1. Ujenzi na Uboreshaji wa Miundombinu
Serikali imetoa fedha nyingi kwa ajili ya ujenzi wa vituo vipya na kukamilisha vilivyokuwepo:
Hospitali za Wilaya: Kwa mfano, Wilaya ya Ikungi ilipokea shilingi milioni 800 kwa ajili ya kukamilisha hospitali ya wilaya ambayo haikuwepo hapo awal.
Vituo vya Afya na Zahanati: Kituo cha Afya cha Ntuntu kilipokea shilingi milioni 500 ili kumaliza matatizo ya afya katika eneo hilo.
Hadi kufikia mwaka 2018, mkoa ulikuwa na jumla ya hospitali 9, vituo vya afya 18, na zahanati 206.
Maabara na Vyoo: Miradi ya maendeleo imehusisha pia ujenzi wa maabara za kutosha na matundu ya vyoo katika maeneo ya kutolea huduma.
2. Upatikanaji wa Vifaa Tiba vya Kisasa
Kumekuwa na mapinduzi katika upatikanaji wa vifaa vya uchunguzi ambavyo hapo awali vilikuwa vikipatikana mbali na mkoa wa Singida:
Mashine za MRI na Ultrasound: Huduma hizi sasa zinapatikana mkoani humo, jambo linalopunguza umbali na gharama kwa wagonjwa waliokuwa wakisafiri kufuata vipimo hivyo.
Vifaa Tiba vingine: MSD imekuwa ikisambaza vifaa tiba na dawa kwa ufanisi zaidi kwa kutumia magari yanayofika hadi ngazi ya vituo vya vijijini.
3. Kupungua kwa Vifo vya Mama na Mtoto
Moja ya mafanikio makubwa ni katika eneo la afya ya uzazi na watoto:
Jitihada za makusudi za serikali zimesaidia kupunguza vifo vya mama na mtoto kutoka wastani wa vifo 500 hadi kufikia 100, jambo ambalo limemfanya Rais Samia kutambuliwa kimataifa.
4. Mifumo ya Bima ya Afya
Mkoa umeimarisha mifumo ya bima ya afya ili kuhakikisha wananchi wanapata matibabu bila vikwazo vya kifedha:
Kumekuwa na upanuzi wa mifumo ya Mfuko wa Taifa wa Bima ya Afya (NHIF) na Mfuko wa Afya ya Jamii (CHF) katika wilaya zote.
Mkoa unahamasisha bima ya afya kwa wote ili kuimarisha ukusanyaji wa mapato na kuboresha huduma.
5. Afya ya Jamii na Mazingira
Nishati Safi: Mradi wa kusambaza majiko sanifu ya kupikia na mitungi ya gesi zaidi ya 18,000 unalenga kuboresha afya ya umma kwa kupunguza uzalishaji wa moshi unaosababisha magonjwa ya upumuaji.
Maji Safi: Ongezeko la upatikanaji wa maji safi hadi kufikia asilimia 49.3 mkoani humo linachangia moja kwa moja katika kupunguza magonjwa ya mlipuko.
Fursa za Uwekezaji
Pamoja na mafanikio hayo, mkoa umetenga ardhi kwa ajili ya uwekezaji zaidi katika sekta ya afya, ikiwemo hekta 150 katika Wilaya ya Iramba kwa ajili ya ujenzi wa hospitali za rufaa za binafsi na vituo vya uchunguzi (diagnostic centres) ili kukabiliana na ongezeko la watu.
Sekta ya maji mkoani Singida imepata mafanikio makubwa katika kipindi cha hivi karibuni kupitia uwekezaji wa serikali kwenye miradi ya kusogeza huduma karibu na wananchi.
Hapa kuna maelezo ya kina ya mafanikio hayo kulingana na vyanzo:
Mkuu wa Mkoa wa Singida, Mhe. Halima Dendego, alipotembelea na kukagua miradi ya maendeleo inayotekelezwa na Halmashauri ya Manispaa ya Singida katika ziara aliyoifanya Aprili 19, 2026, ambapo alitembelea Shule ya Amali ya Halima Dendego iliyopo Kata ya Unyambwa pamoja, Soko Jipya la Kimataifa la Vitunguu katika eneo la Kititimo na jengo la jipya la utawala na madarasa katika Chuo cha Uhasibu (TIA) vilivyopo Manispaa ya Singida.
......................................................
1. Ongezeko la Upatikanaji wa Maji
Kiwango cha Kitaifa na Kimkoa: Kitaifa, upatikanaji wa maji vijijini umefikia asilimia 85 na mijini asilimia 95. Mkoani Singida, takwimu za mwaka 2018 zilionesha kuwa wastani wa idadi ya watu wanaopata maji safi na salama ulikuwa asilimia 49.3, huku maeneo ya mijini yakiongoza kwa asilimia 61.3 na vijijini ikiwa asilimia 48.6.
Maendeleo kwa Wilaya (2016–2018): Vyanzo vinaonesha maboresho katika wilaya mbalimbali:
Iramba: Upatikanaji uliongezeka kutoka 49.3% hadi 53.5%.
Manispaa ya Singida: Kutoka 60.8% hadi 66.3%.
Mkalama: Kutoka 45.7% hadi 58.6%.
Itigi: Kutoka 28.6% hadi 42.4%.
2. Utekelezaji wa Miradi Vijijini (Wilaya ya Ikungi)
Ufadhili wa Miradi: Wilaya ya Ikungi (Singida Mashariki) ilipokea kiasi cha shilingi bilioni 3.7 katika mwaka wa fedha uliopita kwa ajili ya miradi ya maji.
Vijiji Vilivyofaidika: Wananchi tayari wameanza kupata huduma ya maji katika vijiji vya Kipumbuiko, Kinku, na Lihwa.
Miradi Inayokuja: Fedha zimetengwa kwa ajili ya kupeleka huduma katika vijiji vya Mkunguwakiendo na Sakamwau.
3. Mikakati ya "Kumtua Mama Ndoo Kichwani"
Serikali inaendelea na jitihada za makusudi za kuhakikisha huduma ya maji inafika katika maeneo yenye changamoto kubwa kama vile Ntuntu, Tunataru, Mboho, Mwaru, Mahambe, Choda, Manjaru, Tumaini, Matongo, na Inang'ana ambapo awali binadamu walichangia maji na mifugo.
Ili kuboresha usimamizi, mchakato wa kuanzisha Mamlaka ya Maji Mjini Ikungi unaendelea ili kusaidia upatikanaji wa fedha na kuongeza kasi ya usambazaji wa huduma.
4. Ujenzi wa Mabwawa ya Mifugo
Ili kupunguza shinikizo kwenye vyanzo vya maji ya nyumbani, serikali inahimiza ujenzi wa mabwawa ya kunyweshea mifugo.
Hii inasaidia kuhakikisha maji safi na salama yanayopatikana yanatumika kwa ajili ya binadamu tu, huku mifugo ikipata maji kwenye mabwawa maalumu.
5. Fursa za Uwekezaji na Miundombinu ya Kisasa
Mkoa umetenga maeneo mapya kwa ajili ya uwekezaji wa miundombinu ya umwagiliaji na maji, ikiwemo hekta 3,600 katika Wilaya ya Ikungi na hekta 400 Wilaya ya Itigi.
Kuna fursa ya kuanzisha teknolojia mpya kama umwagiliaji wa matone (drip irrigation) na vuna maji ya mvua kupitia ujenzi wa miundombinu imara ya uvunaji maji.
Pamoja na mafanikio hayo, vyanzo vinabainisha kuwa bado kuna uhitaji wa kuimarisha Kamati za Maji vijijini kwa kuzipa utaalamu wa kiufundi na kihasibu ili kuhakikisha miradi iliyojengwa inakuwa endelevu na haifi.
Sekta ya barabara mkoani Singida imepata mafanikio makubwa katika kipindi cha hivi karibuni kupitia ujenzi wa barabara mpya za lami, uboreshaji wa barabara za vijijini, na kuimarishwa kwa mkoa kama kiungo muhimu cha usafirishaji nchini.
Muonekano wa majengo ya Shule ya Sekondari ya Wasichana Mkoa wa Singida ya Solya iliyopo Wilaya ya Manyoni iliyosimamiwa na Mhe. Halima Dendego kupitia Mradi wa kuimarisha Ubora wa Elimu ya Sekondari nchini (SEQUIP ).
..........................................
Hapa kuna mafanikio makuu ya sekta hii kulingana na vyanzo:
1. Ujenzi wa Barabara za Lami na Maboresho ya Miji
Barabara za Lami Ikungi: Kwa mara ya kwanza, mji wa Ikungi umeanza kupata barabara za lami (ikiwemo kilomita mbili zilizojengwa hivi karibuni).
Taa za Barabarani: Sambamba na ujenzi wa lami, taa za barabarani zimewekwa katika mji wa Ikungi, jambo ambalo limebadilisha muonekano wa mji na kuwawezesha wafanyabiashara wadogowadogo kufanya kazi hadi usiku.
Barabara za Kiuchumi: Ujenzi wa kilomita tatu za lami umeanza kuelekea Hospitali ya Wilaya ya Ikungi, na kuna mipango ya kuongeza ujenzi wa lami kuelekea maeneo ya migodi kama Mang’onyi ili kuchochea uchumi.
2. Kufunguka kwa Barabara za Vijijini
Uimarishaji wa Miundombinu: Zaidi ya kilomita 157 za barabara ambazo hapo awali hazikupitika kabisa zimejengwa na kuimarishwa, ikiwemo kuwekwa kwa madaraja na vivuko.
Mchango wa TARURA: Kupitia Wakala wa Barabara za Vijijini na Mijini (TARURA), serikali imetoa shilingi milioni 500 kwa kila jimbo kwa ajili ya matengenezo ya barabara za vijijini, jambo linalosaidia wananchi kusafirisha mazao yao kuelekea sokoni.
Urahisi wa Usafiri: Kufunguka kwa barabara hizi kumesaidia kupunguza gharama za usafirishaji na kurahisisha upatikanaji wa huduma za kijamii kama afya na elimu kwa wananchi wa vijijini.
3. Singida kama Kiungo cha Usafirishaji (Transportation Hub)
Uhusiano wa Kikanda: Mkoa wa Singida umekuwa kitovu cha usafirishaji nchini kutokana na kuunganishwa na mikoa nane (8) ya jirani na nchi kavu (land-locked countries) kama DRC, Burundi, Rwanda, na Uganda.
Barabara Kuu za Lami: Mkoa unahudumiwa na barabara kuu za lami zinazotoka Dar es Salaam kupitia Dodoma kuelekea kanda za Magharibi na Ziwa, pamoja na barabara za lami zinazounganisha Singida na mikoa ya Kaskazini (Arusha, Manyara, na Tanga).
4. Takwimu za Mtandao wa Barabara
Hadi kufikia mwaka 2019, mkoa ulikuwa na mtandao wa barabara wenye jumla ya kilomita 7,326.88, uliogawanyika kama ifuatavyo:
Barabara za Lami: Kilomita 510.77.
Barabara za Changarawe: Kilomita 2,168.45.
Barabara za Udongo: Kilomita 4,647.66.
5. Miradi ya Kimkakati Inayokuja
Barabara ya Handeni – Singida: Serikali imepanga kujenga barabara muhimu ya kilomita 460 kutoka Handeni – Kibirashi – Kwa Mtoro hadi Singida kwa mfumo wa ubia (PPP) ili kuunganisha mkoa huo moja kwa moja na Bandari ya Tanga na kurahisisha usafirishaji wa mizigo kwenda mikoa ya Magharibi.
Mkuu wa Mkoa wa Singida Mhe Halima Dendego,alipokuwa akifungua Mafunzo ya Wanachama wa Klabu za Waandishi wa habari wa Mikoa ya Dodoma na Singida kuhusu Usambazaji na Matumizi ya Matokeo ya Sensa ya Watu na Makazi ya Mwaka 2022 NA Tafiti nyingine za Takwimu,yaliyoanza leo kwa mbili Mkoani Singida yaliyoandaliwa na Menejimenti ya Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS).
............................................
Uwekezaji wa EPC+F: Barabara zenye urefu wa kilomita 2,035 zimepitishwa kujengwa nchini kote, ikiwemo barabara kuu ya Singida – Kwa Mtoro kuelekea Tanga, jambo litakaloongeza thamani ya miradi ya kiuchumi mkoani humo.
Licha ya mafanikio haya, vyanzo vinabainisha kuwa bado kuna uhitaji wa kuimarisha barabara za vijijini kupitia ujenzi wa madaraja na vivuko vya kudumu ili kuhakikisha barabara hizo zinapitika mwaka mzima, hata wakati wa msimu wa mvua.
Sekta ya mawasiliano imepata mafanikio makubwa katika kipindi cha hivi karibuni, ikijikita katika kupanua huduma vijijini, kuimarisha usalama wa watumiaji, na kuboresha teknolojia kutoka 2G kwenda 3G na 4G.
Yafuatayo ni mafanikio ya sekta ya mawasiliano kulingana na vyanzo:
1. Upanuzi wa Miundombinu ya Mawasiliano Vijijini
Ujenzi wa Minara: Serikali imeingia mkataba wa ujenzi wa minara 555 katika vijiji nchi nzima ili kuhakikisha huduma zinawafikia wananchi walio maeneo ya pembezoni.
Mchango wa UCSAF: Kupitia Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote (UCSAF), serikali imetoa ruzuku kwa makampuni ya simu kujenga minara katika maeneo ambayo hayana mvuto wa kibiashara ili kuhakikisha mawasiliano ni haki ya kila mtu.
Mafanikio Manyoni (Singida): Tarehe 31 Oktoba 2024, serikali ilizindua mnara wa mawasiliano wa 4G katika kijiji cha Hika, Wilaya ya Manyoni, uliogharimu shilingi milioni 272.
Mnara huu unanufaisha wakazi takriban 24,000 wa vijiji vya Hika, Londoni, na Msemembo.
2. Mapinduzi ya Kiteknolojia na Huduma za Data
Kutoka 2G kwenda 3G/4G: Serikali inaendelea na mkakati wa kuimarisha mawasiliano vijijini kwa kuboresha minara kutoka teknolojia ya 2G kwenda 3G na 4G ili kuongeza kasi ya intaneti kwa wananchi.
Mkuu wa Mkoa wa Singida, Halima Dendego, alipohudhuria uzinduzi wa Kamati za Ushauri wa Kisheria ngazi ya mkoa na wilaya uliofanyika katika viwanja vya stendi ya zamani, Singida, na kuhudhuriwa na wataalamu mbalimbali wa kada ya sheria wakiongozwa na Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Hamza Johari.
.........................................
Hali ya Soko Singida: Hadi Septemba 2024, mkoa wa Singida ulikuwa na jumla ya usajili wa simu 1,346,784, huku kiwango cha uenezi wa huduma za simu (telecom penetration) kikiwa kimefikia karibu asilimia 100.
Matumizi ya Data: Kuna jitihada za kuongeza uwezo wa data vijijini kwani mawasiliano kwa sasa ni sehemu ya biashara, yakimuwezesha mwananchi kufanya miamala na biashara akiwa kijijini.
3. Marekebisho ya Kisheria na Usimamizi wa Data
Ulinzi wa Taarifa Binafsi: Serikali imepitisha Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi, ambayo inalenga kulinda faragha za watu na kuongeza imani kwa wawekezaji katika sekta ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA).
Hii inasaidia kukuza biashara za mtandao na kutengeneza ajira kwa vijana.
Uhakiki wa Laini za Simu: Ili kupambana na utapeli wa mitandaoni, serikali imekuwa ikisimamia zoezi la uhakiki wa laini za simu kwa kutumia namba za NIDA ili kuimarisha usalama wa watumiaji.
4. Kuimarisha Utangazaji wa Taifa (TBC)
Sheria ya TBC 2024: Muswada wa Sheria ya Shirika la Utangazaji Tanzania (TBC) wa mwaka 2024 unalenga kulifanya shirika kuwa imara zaidi kifedha na kimfumo ili liweze kuhifadhi historia ya nchi na kuhamasisha maendeleo.
Teknolojia ya Utangazaji: TBC imehama kutoka mifumo ya analojia kwenda kidijiti ili kuongeza ufanisi wa usambazaji wa maudhui na kuimarisha umoja wa kitaifa.
5. Mipango ya Baadaye na Bajeti
Bajeti ya 2026/27: Wizara imetenga USD milioni 89 kwa ajili ya miradi ya maendeleo, ikiwemo ujenzi wa minara ya vijijini, upanuzi wa mkongo wa taifa kuelekea nchi ya DRC, na ujenzi wa Vituo vya Data (National Data Centres).
Kukuza Startups: Serikali imepanga kutoa shilingi bilioni 5 kwa kampuni changa (startups) 50 za ICT ili kuchochea ubunifu nchini.
Chini ya uongozi wa Mkuu wa Mkoa wa Singida, Halima Dendego, hali ya ulinzi na usalama inaelezwa kuwa ya utulivu, ikijikita katika misingi ya umoja wa kijamii, utawala wa sheria, na ulinzi wa miundombinu ya kimkakati, licha ya kuwepo kwa changamoto za rasilimali katika jeshi la polisi.
Hapa kuna maelezo ya kina kulingana na vyanzo:
1. Umoja na Utulivu wa Kijamii
RC Halima Dendego anasifiwa kwa uwezo wake wa kuwaunganisha wananchi na viongozi (ikiwemo wabunge) tangu alipohamia mkoani humo.
Umoja huu umetajwa kuwa chachu ya amani na ushirikiano katika kusimamia shughuli za maendeleo kwa maslahi mapana ya Mkoa wa Singida.
Mkuu wa Mkoa wa Singida, Mhe. Halima Dendego, alipokuwa akizungumza na Watanzania kupitia mkutano na Waandishi wa Habari kuhusu mafanikio ya Serikali ya Awamu ya Sita katika mkoa huo Julai 4, 2025 katika Ukumbi wa Idara ya Habari (Maelezo) jijini Dodoma.
.....................................................
Mbunge wa Ikungi Mashariki amemtaja RC Dendego kama "mama mlezi" ambaye ameanza kazi yake kwa "mguu mzuri" kwa kuimarisha mshikamano huo.
2. Mhimili wa Utawala wa Sheria
Katika kutathmini maendeleo ya mkoa, viongozi wamebainisha kuwa utawala wa sheria umekuwa nguzo muhimu katika kuleta mafanikio ya kijamii na kiuchumi yaliyopatikana katika kipindi hiki.
Hii inajumuisha uwazi katika serikali na diplomasia inayochochea utulivu wa ndani ya mkoa.
3. Ulinzi wa Miundombinu ya Kimkakati
Kuna mkazo maalum katika ulinzi wa miradi mikubwa ya kitaifa inayopita mkoani Singida. Kwa mfano, ujenzi wa barabara ya Singida – Kwa Mtoro – Tanga unapewa kipaumbele si tu kwa uchumi, bali kwa sababu za kiulinzi na kiusalama kwani inapita sambamba na bomba la mafuta linalotoka Hoima (Uganda) kuelekea Tanga.
4. Changamoto na Uimarishaji wa Jeshi la Polisi
Vyanzo vinabainisha kuwa ili hali ya usalama iwe imara zaidi, kuna maeneo yanayohitaji maboresho ya rasilimali:
Vituo vya Polisi: Kukamilika kwa ujenzi wa Kituo cha Polisi cha Ikungi ambacho kilitumia muda mrefu kujengwa kimeondoa kero hiyo kwa wananchi wa wilaya hiyo.
Vifaa na Usafiri: Maeneo mengine yanakabiliwa na uhaba wa magari ya doria na bajeti ya mafuta kwa ajili ya askari, hali inayoweza kuchelewesha utekelezaji wa majukumu ya uokoaji wa mali na maisha ya wananchi.
Jitihada za Viongozi: Ili kukabiliana na changamoto hizi, baadhi ya viongozi mkoani humo wamechangia vifaa kama pikipiki ili kusaidia OCD na jeshi la polisi kufanya kazi kwa ufanisi zaidi katika maeneo yenye mwingiliano mkubwa wa watu kama Mang'onyi.
Kwa ufupi, hali ya usalama Singida ni shirikishi, ikitegemea usimamizi wa RC Dendego katika kuunganisha watu na usimamizi wa miradi, huku jitihada za kuboresha vitendea kazi vya polisi zikiendelea kuwa kipaumbele cha viongozi wa mkoa.
Mkuu wa Mkoa wa Singida, Mhe. Halima Dendego, Mei 19, 2025 alipokuwa akizindua rasmi Kamati ya Ushauri wa Kisheria ngazi ya mkoa na wilaya pamoja na kliniki ya sheria bila malipo kwa wananchi.
Chini ya uongozi wa Mkuu wa Mkoa, Halima Dendego na Serikali ya Awamu ya Sita, uchumi wa Mkoa wa Singida umekua kwa kiwango kikubwa katika kipindi cha miaka minne iliyopita.
Mkoa wa
Singida unaeneo lenye ukubwa wa ilometa za mraba 48,342 zilizogawanyika katika
wilaya 5 ambazo ni Iramba, Singida, Manyoni, Ikungi na Mkalama na
Halmashauri 7 ambazo ni Manispaa ya
Singida, Halmashauri za Wilaya za Manyoni, Itigi, Iramba, Mkalama, Singida na
Ikungi.
Wilaya
zimegawanyika katika Tarafa 21, Kata 136, Vijiji 441, Mitaa 53 na Vitongoji
2,289.
Kwa mujibu
wa Sensa ya Watu na Makazi maoteo ya idadi ya watu kwa mwaka 2026 katika Mkoa
ni 2,298,443 ambapo Wanaume ni 1,147,604 na Wanawake ni 1,150,839. Wastani wa ongezeko la idadi ya
watu ni asilimia 3.8 kwa mwaka .
Asilimia 65
ya nguvu kazi ya Mkoa wa Singida inajihusisha na shughuli za kilimo. Kaya ningi
hutegemea mashamba madogo kwa chakula na kipato, huku mazao makuu yakiwa ni Alizeti, Mtama, Uwele
na Mahindi na sasa Korosho inashika kasi pia.
Aidha,
shughuli nyingine ni uvuvi,ufugaji, uvunaji wa mazao ya maliasili, uchimbaji
mdogo wa madini, madini ya ujenzi, dhahabu, silcon na vito), biashara na
viwanda.
Shughuli
hizo zimechangia kuongeza pato la Mkoa hadi kufikia shilingi Trilioni 3.879
mwaka 2024 kutoka shilingi Trilioni 3.315 mwaka 2023 hivyo kuchangia kwa
wastani wa asilimia 1.88 katika pato la
Taifa kwa mwaka 2024.
Aidha, Pato
la mwananchi limeongezeka kutoka shilingi 1,671,855 mwaka 2023 hadi kufikia
shilingi 1,790,704.00 mwaka 2024.
Katika
maandalizi ya Mpango na Bajeti ya mwaka wa fedha 2026/ 2027 Mkoa
umezingatia.
3. Makusanyo
ya Mapato na Kodi
Mamlaka ya
Mapato (TRA): Makusanyo ya kodi kupitia TRA yameongezeka kwa kiasi kikubwa cha
asilimia 152, yakipanda kutoka shilingi bilioni 11.9 mwaka 2021/22 hadi kufikia
shilingi bilioni 30 mwaka 2024/25.
Mapato ya Ndani ya Halmashauri: Makusanyo ya ndani ya halmashauri zote saba za mkoa yameongezeka kwa asilimia 69.8, kutoka shilingi bilioni 14.6 mwaka 2020/21 hadi kufikia shilingi bilioni 24.8 mwaka 2024/25.
Ufanisi wa Bajeti: Katika mwaka wa fedha 2023/24 pekee, mkoa ulipokea shilingi bilioni 241.7, kiasi ambacho ni sawa na asilimia 105 ya lengo lililopangwa.
4. Sekta
Zinazochochea Ukuaji
Mhe.
Dendego alipokuwa akizungumza na Makandarasi sita waliopata zabuni za
utekelezaji wa miradi ya ujenzi wa ofisi na makazi ya viongozi mkoani Singida
walipokuwa wakitambulishwa rasmi April 29,2026 katika kikao kilichofanyika
Ofisi ya Mkuu wa Mkoa.
................................................
Kilimo na
Uzalishaji: Kilimo ndicho uti wa mgongo wa uchumi wa Singida, kikiwaajiri
takriban asilimia 90 ya wakazi.
Uzalishaji wa chakula umeongezeka maradufu
kutoka wastani wa tani 649,850 hadi kufikia tani 1,325,201 kwa mwaka.
Zao la
Alizeti: Singida ina viwanda 119 vya kusindika mafuta ya alizeti, hali
inayochangia ukuaji wa viwanda vidogo na vya kati.
Miundombinu:
Uwekezaji katika miundombinu ya nishati ya umeme, reli ya SGR, na barabara kuu
zinazounganisha Singida na nchi nane jirani umefanya mkoa kuwa kitovu cha
usafirishaji na biashara (logistics hub).
5. Uhusiano
na Ukuaji wa Kitaifa
Ukuaji huu
wa Singida unaenda sambamba na ukuaji wa uchumi wa Taifa, ambapo Pato la Taifa
(National GDP) limekua kwa wastani wa asilimia 5.1 mwaka 2023 na linatarajiwa
kufikia asilimia 6.1 ifikapo mwaka 2026.
Kwa ujumla,
vyanzo vinaonesha kuwa mkoa wa Singida umepiga hatua kubwa za kiuchumi,
ukifanikiwa kupata hati safi za ukaguzi kwa halmashauri zote saba katika mwaka
wa fedha 2022/2023, jambo linaloashiria usimamizi mzuri wa fedha na rasilimali.
Chini ya
uongozi wa Mkuu wa Mkoa wa Singida, Halima Dendego, ushiriki wake katika
masuala ya kijamii na ndani ya chama (CCM) unatajwa kuwa wa karibu na wenye
mwelekeo wa kuunganisha watu ili kufikia malengo ya maendeleo.
Hapa kuna
uchambuzi wa ushiriki huo kulingana na vyanzo:
1. Ushiriki
katika Masuala ya Kijamii (Umoja na Huduma)
Mkuu wa Mkoa
amekuwa akijihusisha na masuala yanayogusa maisha ya wananchi moja kwa moja:
Kama
"Mama Mlezi": RC Dendego anasifiwa kwa kuwa kiungo cha umoja kati ya
wananchi na viongozi wa mkoa, wakiwemo wabunge.
Amepata sifa kwa kuanza kazi kwa kuwakutanisha viongozi hao na kuzungumza lugha moja kuhusu
maendeleo ya Singida.
Nishati Safi
ya Kupikia: Amekuwa mstari wa mbele katika kutekeleza mkakati wa taifa wa
nishati safi, akihimiza usambazaji wa mitungi ya gesi na majiko sanifu kwa kaya
ili kulinda mazingira na afya za wanawake vijijini.
Sekta ya
Elimu na Ulinzi wa Miundombinu: RC Dendego amekuwa akiwahimiza wananchi
kushirikiana na serikali katika kulinda miundombinu ya shule iliyojengwa
kupitia mradi wa SEQUIP ili kusaidia kuongeza ufaulu wa wanafunzi mkoani humo.
Kuimarisha
Ushirika (Cooperatives): Ameshiriki kikamilifu katika kuhamasisha mfumo wa
stakabadhi ghalani na kuimarisha vyama vya ushirika kama SIFACU ili kuwasaidia
wakulima kupata bei nzuri ya mazao yao na kuondoa walaji (middlemen).
2. Ushiriki
na Mahusiano na CCM
Uongozi wa
Halima Dendego unajielekeza katika kusimamia na kutekeleza misingi ya chama
tawala:
Utekelezaji
wa Ilani ya CCM: RC Dendego amekuwa akisisitiza kuwa uimarishaji wa vyama vya
ushirika ni sehemu ya utekelezaji wa Ilani ya Uchaguzi ya CCM ya mwaka 2020.
Anabainisha kuwa chama kimeagiza serikali
kujenga, kulinda, na kuimarisha ushirika kama nyenzo ya kuwakomboa wanyonge.
Kutangaza
Mafanikio ya Serikali ya Awamu ya Sita: Katika mikutano mbalimbali, ikiwemo ile
ya Kamati ya Ushauri ya Mkoa (RCC), amekuwa akieleza kwa kina mafanikio makubwa
yaliyopatikana chini ya Rais Samia Suluhu Hassan (ambaye pia ni Mwenyekiti wa
CCM Taifa) katika sekta za kodi, mapato ya ndani, na miradi ya kimkakati.
Ushirikiano
na Wabunge wa CCM: Vyanzo vinaonyesha kuwa Dendego ana mahusiano imara na
wabunge wa CCM mkoani humo, Aliyekuwa Mbunge wa Jimbo la Ikungi Mashariki Miraji Mtaturu, kwa niaba ya wenzake aliwahi kupongeza juhudi zake za kusimamia maendeleo na kufuata utawala wa sheria.
Kwa ufupi,
Halima Dendego anatumia nafasi yake kama Mkuu wa Mkoa kutekeleza ajenda za
kijamii zinazohusisha moja kwa moja ustawi wa wananchi huku akihakikisha kuwa
Ilani ya CCM inakuwa dira kuu ya shughuli zote za kiuchumi mkoani Singida.
Chini ya
uongozi wake tangu Rais Samia Suluhu Hassan amhamishie Mkoa wa Singida, Mkuu wa
Mkoa Halima Dendego amejipatia sifa na haiba ya pekee inayomtofautisha kama
kiongozi mshirikishi, mwenye maono, na anayezingatia matokeo ya vitendo.
Sifa na
haiba yake katika utendaji kazi zimebainishwa katika vyanzo kama ifuatavyo:
1. Kiungo
cha Umoja na Ushirikiano
RC Dendego
anasifiwa kwa kuwa mhimili wa umoja mkoani humo. Mbunge wa Singida Mashariki,
Miraji Mtaturu, amemtaja kama kiongozi aliyefanikiwa kuwaunganisha wananchi na
viongozi (hususan wabunge) na kukaa nao pamoja kuzungumzia masuala ya maendeleo
kwa maslahi mapana ya mkoa. Amebainishwa kama kiongozi aliyeanza kazi kwa
"mguu mzuri" kwa kuimarisha mshikamano kati ya viongozi wa kisiasa na
watendaji.
2. Haiba ya
Umama na Ulezi
Katika
utendaji wake, amejijengea taswira ya "Mama mlezi wa wana," haiba
inayomfanya aonekane kuwa karibu na watu na mwenye kujali ustawi wa kijamii
. Haiba hii
inajitokeza pia katika juhudi zake za kuhamasisha mradi wa taifa wa nishati
safi ya kupikia ili kuwakomboa wanawake vijijini kutokana na adha ya moshi na
kuni.
3. Uthubutu
na Maono ya Mapinduzi ya Kiuchumi
Dendego ana
sifa ya kuwa na uthubutu wa kubadilisha mfumo (flip the script) ili kuondoa
lebo ya umaskini mkoani Singida.
Maono yake yamejikita katika:
Kutumia
utajiri wa ardhi: Anasisitiza kuwa Singida ni mkoa tajiri na kila zao linakua
vizuri, hivyo anahamasisha wakulima kutumia fursa hiyo kujiongezea kipato.
Kuimarisha
Ushirika: Ameonesha uthubutu wa kufufua na kuimarisha vyama vya ushirika kama
nyenzo kuu ya kuwakomboa wakulima na kuondoa walaji (middlemen).
Uongezaji
Thamani: Anasitiza kuwa umeme na miundombinu si anasa, bali ni injini ya
kuanzisha viwanda vidogo vya kusindika mazao ili kuongeza thamani.
4. Usimamizi
Thabiti na Uwajibikaji
RC Dendego
ni msimamizi anayehitaji uwajibikaji wa vitendo kutoka kwa watendaji na
wakandarasi:
Kipaumbele
cha Ajira kwa Wazawa: Katika miradi ya maendeleo (kama ya umeme), amekuwa
akisisitiza wakandarasi kutoa kipaumbele cha ajira za muda kwa wananchi wa
maeneo husika.
Ulinzi wa
Miundombinu: Amekuwa akiwahamasisha wananchi kushirikiana na serikali kulinda
miundombinu (kama shule za SEQUIP) ili kuhakikisha uwekezaji huo unaleta tija
ya kuongeza ufaulu.
Ushuhuda wa
Mafanikio: Amekuwa na utaratibu wa kuweka wazi mafanikio makubwa yaliyopatikana
(kama ukuaji wa pato la mkoa na mwananchi), jambo ambalo linaimarisha imani ya
wananchi kwa serikali.
5. Utii na
Utekelezaji wa Sera za Kitaifa
Ameonesha
kuwa mshirika imara wa Rais Samia Suluhu Hassan kwa kuwa mstari wa mbele
kutekeleza na kutangaza miradi ya kimkakati ya kitaifa mkoani kwake.
Sifa yake ya
kusemea mafanikio ya serikali imetajwa kuwa inaleta faraja kwa wananchi ambao
wanaona thamani ya kodi zao kupitia miradi inayoonekana.
Ni mkuu wa mkoa
ambaye Shirikisho la Vyama vya Wafanyakazi Tanzania (TUCTA) lilimtunuku Tuzo ya heshima kwa
kuandaa Sherehe za Mei Mosi Kitaifa mwaka
2025 zilizofanyika Uwanja wa Bombadia uliojengwa chini ya uongozi wake.
Kwa ujumla,
Halima Dendego anachukuliwa kama kiongozi mwenye haiba ya uongozi uliotukuka,
anayechanganya upole wa ulezi na ukali wa usimamizi wa maendeleo kwa vitendo.
Mhe. Dendego alipokuwa akizungumza wakati wa hafla ya kumtambulisha rasmi mkandarasi wa wautekelezaji wa mradi wa kusambaza umeme katika vitongoji 376 vya mkoa huo.
No comments:
Post a Comment